Cursusimpressie


uit Nederlands Tijdschrift voor Ergotherapie nr. 1 februari 2004

door Suzan Jonkers, ergotherapeut werkzaam in het Waterlandziekenhuis in Purmerend.

Misselijkheid, duizeligheid en geheugenproblemen zijn veel voorkomende restverschijnselen bij patienten met klachten als gevolg van een Whiplash.

Binnen de ergotherapie wordt bij behandeling van deze doelgroep meestal gebruik gemaakt van middelen als het vinden van een balans tussen belasting en belastbaarheid (dagindeling, tijdschrijven), het toepassen van ergonomische adviezen, geheugenstrategieen en compensatietechnieken.

Deze restverschijnselen die een basis kunnen hebben in de sensorische integratie (s.i.) kunnen veel beperkingen in het dagelijks leven tot gevolg hebben. Om die reden ontstond er binnen onze vakgroep behoefte aan meer kennis over dit onderwerp.

Cursus

De cursus “sensorische integratie bij volwassenen-ASITT” bestaat uit vijf dagen met daartussen een maand de tijd om praktisch te kunnen oefenen. Na een half jaar is er een terugkomdag. Tijdens de cursus leer je de ASITT (Adult Sensory Integration Timmerman Treatment) stap voor stap praktisch toe te passen. Dit intake/observatie- en behandelprotocol is ontwikkeld door Elisabeth Bakker-Timmerman en zij geeft de cursus in het Sint Franciscus Gasthuis te Rotterdam.
 

Intake- en observatieprotocol

Tijdens de eerste twee cursusdagen wordt een globaal overzicht van de theoretische achtergrond, de inhoud en de opbouw van het protocol gegeven. Ook wordt er praktisch geoefend met het voeren van intakegesprekken en het afnemen van de observatie-items. Met behulp van de informatie die hierdoor verzameld wordt, kan een screening van de patient plaatsvinden waardoor de globale inhoud van de behandeling kan worden vastgesteld.

Tijdens het praktische oefenen blijkt al snel dat werken met de ASITT een manier van kijken en denken vergt die je je niet in een paar dagen eigen maakt. Bij het formuleren van open vragen tijdens het intakegesprek heb je een ‘s.i.-bril’ nodig om de juiste informatie te kunnen achterhalen. Het afnemen van de observatie-items vraagt een zeer bewuste uitleg en secure uitvoer waarbij de reactie van de patient in eerste instantie moeilijk te interpreteren is.

Gelukkig is er in de weken tussen de cursusdagen voldoende mogelijkheid om in de praktijk te oefenen. Door het schrijven van verslagen is er ook tussendoor ruimte voor feedback en sturing.
 

Behandelprotocol

Tijdens de derde en de vierde cursusdag wordt er uitleg gegeven over en praktisch geoefend met het behandelprotocol. Het behandelprotocol bestaat onder andere uit een dertiental oefenitems. Het vergt relatief veel tijd voordat iedereen de items onder de knie heeft.

Na iedere behandeling wordt er feedback gegeven. Dit is prettig aangezien de meeste oefenitems een vegetatieve reactie opwekken en het in het begin erg zoeken is naar de juiste opbouw.

Het geven van uitleg over de s.i.-principes aan de patient blijkt ook een belangrijk punt. In het begin was ik onterecht bang dat de patienten het verhaal al snel vaag of raar zouden vinden klinken. Ik vind het bijzonder om te ervarendat patienten zich juist erg in het verhaal herkennen en opgelucht zijn dat hun klachten nu serieus genomen worden.

De laatste cursusdag staat in het teken van feedback op de gegeven behandelingen en de overdracht van de s.i.-principes aan de partners en medebehandelaars.
 

Indruk

Zelf heb ik nog lang niet alle praktische problemen overwonnen waar je bij invoering van de ASITT tegenaan loopt. Wel heeft de cursus en de inmiddels opgedane ervaring mij ervan overtuigt dat deze behandelmethode een belangrijke rol moet gaan spelen binnen de behandeling van whiplashpatienten.

Kortom, een aanrader voor iedere ergotherapeut die met deze doelgroep werkt.